Sfeerbeelden

Herkomst van het Boekweit

Er bestaat weinig twijfel over de vraag uit welk gebied de boekweit oorspronkelijk vandaan komt, dit is Klein-Azië. Anders gesteld is het met de vraag hoe en ook wanneer dit gewas in onze streken is terecht gekomen. Over deze vraag doen een aantal sagen en legenden nog steeds de ronde.

Jonkheer Joos van Ghistele, welke erfachtig schout was van Axel- en Hulsterambacht en die meerdere malen tot voorschepen van de Schepenen van de Keure te Gent werd gekozen, blijkt volgens de overlevering aan de "wieg" van de herkomst van de boekweit te hebben gestaan. Op 15 september van het jaar 1481 vertrok hij samen met zijn kapelaan Jan Quisthout vanaf zijn kasteel "Moere", dat nabij Zuiddorpe aan de Oostvaart lag op reis naar het Heilig Lang. De kapelaan hield van de reis een dagboek bij dat in de zestiende eeuw verscheidene drukken heeft beleefd. Hierin maakt Quisthout gewag van het boekweitzaad dat zijn heer meenam uit Klein-Azië. Ook Jacob de Hont, een tijdgenoot van het tweetal, maakt in zijn "Kroniek van Axel" melding van de reis van Joos van Ghistele. Hij zou de boekweitzaden tussen de bladen van zijn gebedenboek uit "Klein-Tartarye" hebben meegebracht. De uitvoering van dit zaad was namelijk streng verboden. Zo is volgens De Hont ook de naam boekweit ontstaan en verklaard. De predikant Scharp schreef ruim 250 jaar later zijn geschiedenis van Axel en neemt daarbij de zienswijze van De Hont bijna letterlijk over. De dominee heeft het welliswaar steeds over Jan van Ghistele en weet te melden dat deze het boekweitzaad vanuit Italië tussen de bladzijden van zijn zakboekje heeft meegebracht. De predikant "kent" geen gebedenboek, dus maakt hij er zakboekje van. Verder merkt Scharp op, zijn wijsheid uitstallend, dat de boekweit een soort heide-koorn uit Afrika is dat naar Europa is overgebracht, vandaar de naam Fragmentum Saracenicum. Bij de Perzen en de Arabieren droeg het boekweitzaad volgens Scharp nog steeds dezelfde naam. Met verwijzing naar het Oude Testament (Ezechiël 4:9) vermeldt hij nog de naam "gierst" en die van "beerse". Dit zijn dan de namen die resp. de Lutherbijbel en de Statenbijbel aan de boekweit hebben gegeven.

Op de grafzerk van Joos van Ghistele te Zuiddorpe zijn inscripties gevonden, welke hem de eer geven de eerste te zijn geweest die het boekweitzaad hier heeft bekendgemaakt.

Opmerking: Uit het gedenkboek van het 750-jarig bestaan van Zuiddorpe door E.H.R.M. van Damme.

Zaterdag, 10 December 2016
23:14:26

Weer

8.8°C

Zuiddorpe

Regen
Vochtigheid: 82%
Wind: zuid , 8.5 kmh
zondag4°C/9°C
maandag4°C/7°C
dinsdag5°C/8°C
woensdag2°C/9°C
KWeather is powered by Kaleidoscoop